یکی از اولین چیزهایی که ذهن زوج‌های جوان و خانواده‌هایشان را به خود مشغول می‌کند، تعیین تاریخ و زمان مراسم‌های مختلفی است که باید برگزار شود. یکی از مهم‌ترین مراسم‌های پیشِ روی زوج‌ها، مراسم عقد است. اگر در آستانه ازدواج و برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسمات هستید، احتمالاً این سوال برای شما هم پیش آمده است که چه روزهایی برای عقد مناسب نیست؟ بنابراین اگر می‌خواهید پاسخ این سوال را بدانید و روزهای خوش‌یمن برای عقد را بشناسید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
پاسخ کوتاه: طبق نظر مشهور فقها هیچ روز یا ماهی عقد را حرام یا باطل نمی‌کند. آنچه درباره روزهای نامناسب گفته می‌شود، توصیه‌هایی است که در روایات یا باور رایج آمده؛ مهم‌ترینشان پرهیز از ایام قمر در عقرب، محاق، روزهای منحوسه ماه قمری و ایام عزاداری است. در مقابل، اعیاد مذهبی، ماه شوال و روزهای پنج‌شنبه و جمعه از گزینه‌های پرطرفدار عقدند.
چه روزهایی از ماه قمری برای عقد خوب نیست؟
خیلی از افراد باور دارند که همۀ روزها روز خداست و فرقی نمی‌کند که چه روزی برای مراسم عقد انتخاب شود. اما برخی نیز اعتقاد دارند که نه‌تنها برای برگزاری مراسم مهم و مبارکی مثل مراسم عقد، بلکه برای انجام کارهای مهم دیگری، مانند برگزاری مراسم خواستگاری، خریدوفروش یا راه‌اندازی کسب‌وکار هم باید به دنبال روزهای مناسب گشت و از انجام دادن کارهای مهم در برخی روزها اجتناب کرد.
بنابراین براساس توصیه‌های دینی، مذهبی و عرفی، برخی از روزهای ماه برای جاری شدن خطبه عقد مناسب نیست.
در ادامه، مهم‌ترین روزهای نامبارک برای عقد در تقویم قمری را معرفی خواهیم کرد.
برگزاری مراسم عقد
روزهای قمر در عقرب
یکی از ایامی که نه برای عقد و ازدواج و نه برای هیچ کارِ مهم دیگری مناسب نیست، ایام قمر در عقرب است. این اصطلاح به پدیده‌ای در ستاره‌شناسی گفته می‌شود که ماه (قمر) از صورت فلکی عقرب عبور می‌کند. قمر در عقرب ماهی یک بار رخ داده و هر بار، معمولا 2، 3 روز طول می‌کشید
برگزاری مراسم عقد در این روزها هم از سوی بزرگان دین و هم از سوی منجمان، نهی شده است. برای مثال از امام صادق (ع) روایت شده کسی که در زمان‌های قمر در عقرب ازدواج کند، نیکی نمی‌بیند. روزهای قمر در عقرب هر ماه با ماههای دیگر متفاوت است و شما می‌توانید با جستجو در اینترنت، فهرست روزهای قمر در عقرب هر ماه را پیدا کنید.
ایام مُحاق
روزهایی از انتهای ماه که در آنها نه در هنگام صبح و نه در هنگام شب، ماه دیده نمی‌شود، ایام محاق نام دارد. معمولاً از روز بیست و هشتم ماه قمری تا انتهای ماه را ایام محاق در نظر می‌گیرند و بهتر است در این روزها خطبه عقد جاری نشود.
ایام منحوسه
از دیگر روزهایی که توصیه شده که در آنها از عقد و ازدواج اجتناب شود، ۷ روز در ماه است. روزهای سوم، پنجم، سیزدهم، شانزدهم، بیست‌ویکم، بیست‌وچهارم و بیست‌وپنجم ماه قمری برای عقد مناسب نیست.
دیگر روزهای نامناسب برای عقد
در احادیثی از ائمه اطهار (ع) روایت شده است که در هر یک از ماههای قمری، برخی روزهای خاص برای انجام کارهای مهم از جمله عقد مناسب نیستند. این روزها شامل موارد زیر میشوند:
- ماه محرم
- ماه صفر
- ۴ ربیع‌الاول
- ۲۸ ربیع‌الثانی
- ۲۸ جمادی‌الاول
- ۱۲ جمادی‌الثانی
- ۲۶ رجب
- ۱۲ شعبان
- ۲۴ رمضان
- ۲ شوال
- ۲۸ ذوالقعده
- ۸ ذوالحجه
- روزهای شهادت یا وفات معصومین
بنابراین اگر بخواهیم در یک جمله به سوال چه روزهایی برای عقد مناسب نیست پاسخ بدهیم، باید گفت برگزاری مراسم و جاری شدن خطبه عقد در روزهای قمر در عقرب، ایام محاق، ایام منحوسه، برخی روزهای خاص در هر ماه قمری و ایام شهادت ائمه معصومین (ع) توصیه نمی‌شود.
اما اگر به هر دلیلی زوج‌ها نتوانستند تاریخ مناسبی را پیدا کنند و مجبور به برگزاری مراسم در روزهای قمر در عقرب و روزهایی که به آنها اشاره کردیم، شدند؛ حتماً صدقه بدهند و قبل از جاری شدن خطبه عقد، آیت‌الکرسی، سوره حمد و معوذتین (سوره ناس و سوره فلق) بخوانند.
برگزاری مراسم عقد و ازدواج در روزهای مناسب سال
ماههای حرام برای ازدواج؛ آیا عقد در روز یا ماه خاصی حرام است؟
نه؛ طبق نظر مشهور فقها، عقدی که شرایط شرعی‌اش کامل باشد در هر روز و هر ماهی صحیح است. روزهایی که در بالا گفتیم «نامناسب» یا در اصطلاح فقهی «مکروه»اند، نه حرام، و عقدِ خوانده‌شده در آنها باطل نمی‌شود.
ماههای حرام چه ماههایی هستند؟
ماههای حرام چهار ماه قمری‌اند: محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه. حرام بودن این ماهها در قرآن به ممنوعیت جنگ و درگیری در آنها مربوط است و ربطی به ازدواج ندارد. به همین دلیل عقد در رجب و ذیالقعده و ذیالحجه کاملاً رایج است؛ سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) هم طبق قول مشهور در اول ذیالحجه است. اینکه بسیاری از خانوادهها در محرم عقد نمی‌کنند، به احترام ایام عزاداری است، نه به خاطر حرام بودن این ماه.
ازدواج در چه روزهایی حرام است؟
آنچه در فقه عقد را حرام یا باطل می‌کند، به وضعیت افراد برمی‌گردد، نه به تقویم. شناخته‌شده‌ترین مثالی که به زمان مربوط می‌شود، عقد در حال احرام است: طبق نظر مشهور فقها کسی که برای حج یا عمره مُحرم شده، نمی‌تواند عقد کند و عقدش باطل است. مثال دیگر عقد با زنی است که در عده به سر می‌برد. اگر درباره شرایط خاص خودتان تردید دارید، پاسخ را از دفتر مرجع تقلیدتان بپرسید.
خواندن خطبه عقد در ماه محرم، صفر و رمضان
خواندن خطبه عقد در هیچ‌کدام از این سه ماه حرام نیست. پرهیز از عقد در محرم و صفر بیشتر به احترام ایام عزاداری است و در رمضان هم فقط باید ملاحظه روزه‌داری را کرد.
خواندن خطبه عقد در ماه محرم
عقد در محرم از نظر شرعی اشکالی ندارد، اما بیشتر خانوادهها به‌خصوص در دهه اول محرم و روزهای تاسوعا و عاشورا آن را به بعد موکول میکنند. اگر ناچارید در این ماه عقد کنید، مراسم را ساده، کم‌جمعیت و بدون موسیقی برگزار کنید. اگر برای چنین مراسم ساده‌ای کمک می‌خواهید، تشریفات مراسم عقد ثمین می‌تواند آن را آرام و بی‌تکلف برگزار کند.
خواندن خطبه عقد در ماه صفر
عقد در صفر هم صحیح است. بسیاری از خانوادهها محرم و صفر را با هم «دو ماه و هشت روز» عزاداری می‌دانند (از اول محرم تا ۸ ربیع‌الاول) و جشن را به بعد از آن می‌گذارند. اگر عقد در صفر برایتان ضروری است، دست‌کم از روزهای اربعین و دهه آخر صفر که با رحلت پیامبر (ص) و شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع) همراه است، پرهیز کنید و مراسم را ساده بگیرید.
آیا در ماه رمضان می‌شود عقد کرد؟
بله؛ عقد در ماه رمضان، چه روز و چه شب، صحیح است. محدودیت‌های روزه به رابطه زناشویی در ساعات روزه‌داری مربوط است، نه به خواندن خطبه. بیشتر خانوادهها مراسم را بعد از افطار می‌گذارند تا مهمان‌ها روزه‌دار نباشند و از برگزاری جشن در شب‌های قدر و روز شهادت امام علی (ع) پرهیز میکنند. ۲۴ رمضان هم در فهرست روزهای نامناسب بالا آمده است.
روزهای خوب ماه قمری برای ازدواج
حالا که پاسخ سوال «چه روزهایی برای عقد مناسب نیست» را گرفتیم، باید روزهای مبارک برای عقد را نیز معرفی کنیم. شما می‌توانید در یکی از روزهای خوش یمن زیر، سفره عقد ایرانی خود را بچینید و برای شروع زندگی مشترک آماده شوید:
- خواندن خطبه عقد و برگزاری مراسم عقد و ازدواج در ماه شوال توصیه شده است (البته موارد مربوط به قمر در عقرب و ایام منحوسه باید رعایت شود).
- خواندن خطبه عقد در اعیاد مذهبی مانند عید قربان، عید غدیر خم، عید مبعث، سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، میلاد پیامبر اسلام (ص) و دیگر روزهای ولادت معصومین، بسیار مناسب است.
- براساس روایات و سخنان ائمه اطهار، روزهای یکم، دوم، ششم، هفتم، هشتم، دوازدهم، چهاردهم، پانزدهم و بیست‌وهفتم ماه قمری برای عقد و ازدواج مناسب است.
بهترین ماه قمری برای ازدواج کدام است؟
هیچ ماهی برای ازدواج واجب یا ممنوع نیست، اما شوال، ذیالحجه و ربیع‌الاول (پس از پایان ایام عزاداری) از پرطرفدارترین ماهها هستند. در هر ماه، روزهای نامناسبِ آن ماه را هم در نظر بگیرید:
| ماه قمری | نکته برای انتخاب روز عقد |
|---|---|
| شوال | در توصیه‌های رایج برای عقد مناسب شمرده می‌شود؛ ۲ شوال در فهرست روزهای نامناسب است. |
| ذیالحجه | سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س)، عید قربان و عید غدیر در این ماه‌اند؛ ۸ ذیالحجه را کنار بگذارید. |
| ربیع‌الاول | بسیاری از خانوادهها عقد را از ۹ ربیع‌الاول به بعد می‌گذارند؛ میلاد پیامبر (ص) هم در همین ماه است. ۴ ربیع‌الاول در فهرست نامناسب است. |
| ربیع‌الثانی | مناسبت عزاداری کمی دارد و برای خیلی‌ها گزینه آرامی است؛ فقط ۲۸ ربیع‌الثانی را در نظر داشته باشید. |
| رجب و شعبان | عید مبعث و نیمه شعبان از روزهای پرطرفدار عقدند؛ ۲۶ رجب و ۱۲ شعبان در فهرست نامناسب‌اند. |
| رمضان | عقد صحیح است؛ معمولاً بعد از افطار و دور از شب‌های قدر برگزار می‌شود. |
| محرم و صفر | حرام نیست، اما اغلب خانوادهها به احترام عزاداری عقد را عقب می‌اندازند یا خیلی ساده برگزار میکنند. |
روزهای خوش یمن هفته برای ازدواج
برای انتخاب روز مناسب برای برگزاری مراسم عقد، علاوه بر اینکه باید به روزهای مناسب و نامناسب ماه قمری توجه کرد، خوب است روزهای مناسب هفته را نیز در نظر بگیرید.
در ادامه به مهم‌ترین توصیه‌ها درباره روزهای خوش‌یمن برای ازدواج و روزهای نامناسب هفته اشاره می‌کنیم.
- روزهای شنبه، یکشنبه و پنج‌شنبه از روزهای توصیه‌شده برای خواندن خطبه عقد هستند. در روایت‌ها آمده که پیامبر اسلام (ص) از خداوند خواسته است روزهای شنبه و پنج‌شنبه را روزهای مبارک و پربرکتی برای مسلمانان قرار دهد.
- یکی از بهترین روزهای هفته برای ازدواج، جمعه است؛ روزی که در آن پاداش هر کار خیری از جمله عقد و ازدواج، ده برابر می‌شود. به علاوه برگزاری مراسم در روز جمعه که روز تعطیل ما در ایران است، باعث می‌شود اقوام و دوستان شما مشغله‌های کمتری داشته باشند و بتوانند در مراسم حاضر شوند.
- شب چهارشنبه و روزهای چهارشنبه آخر هر ماه از دیگر روزهایی هستند که برای عقد مناسب نیست.
برگزاری مراسم عقد در روزهای خوش‌یمن سال
روز شنبه، سه‌شنبه یا چهارشنبه برای عقد خوب است؟
از نظر شرعی عقد در هر روز هفته صحیح است و آنچه درباره روزهای هفته گفته می‌شود، توصیه یا باور است، نه حکم. خلاصه توصیه‌های رایج برای هر روز:
- شنبه: جزو روزهای توصیه‌شده است و طبق روایتی که بالا آوردیم، از روزهای پربرکت شمرده می‌شود.
- یکشنبه: در همان فهرست روزهای مناسب برای خواندن خطبه آمده است.
- سه‌شنبه: در توصیه‌های این مقاله نه جزو روزهای مناسب آمده و نه جزو روزهای نامناسب؛ پس اگر با ایام نامناسب ماه قمری هم‌زمان نباشد، منعی برای آن ذکر نشده است. اگر بزرگ‌ترهای خانواده باور خاصی درباره این روز دارند، با آنها هماهنگ شوید.
- چهارشنبه: در باور رایج، شب چهارشنبه و چهارشنبه آخر ماه برای عقد مناسب نیستند؛ درباره چهارشنبه‌های دیگر توصیه خاصی در این فهرست نیست.
- پنج‌شنبه و جمعه: هم توصیه شده‌اند و هم مهمان‌ها راحت‌تر می‌آیند؛ در عوض محضرها و آتلیه‌ها شلوغ‌ترند و هزینه باغ و تالار در شب‌های آخر هفته معمولاً بیشتر است.
چه ساعتی برای عقد خوب است؟
ساعت مشخصی برای عقد واجب یا حرام نیست. در کتاب‌های فقهی، خواندن عقد در شب از مستحبات شمرده شده و توصیه شده عقد در گرمای شدید ظهر خوانده نشود؛ از نظر برنامه‌ریزی هم بیشتر زوج‌ها عصر یا اوایل شب را انتخاب میکنند تا خطبه، عکاسی و جشن پشت سر هم برگزار شود.
برای اینکه مراسم عقد شما در بهترین حالت خود برگزار شود و همواره برایتان یادآور خیر و برکت باشد، علاوه‌بر توجه به روزهایی که به عنوان روزهای نامناسب شناخته میشوند، بهتر است به این هم فکر کنید که چه ساعتی برای عقد خوب است.
در سفارش‌های بزرگان دین، توصیه شده که مراسم عقد در ساعات گرم روز برگزار نشود. بنابراین، بهتر است خطبه عقد را در هنگام شب جاری کنید.
ساعت سعد برای خواندن خطبه عقد
برخی خانوادهها علاوه بر روز، ساعت خطبه را هم با «ساعات سعد» تقویم‌های نجومی تنظیم میکنند. این ساعت‌ها بر پایه نجوم سنتی محاسبه میشوند و حکم شرعی نیستند. ساعات سعد هر روز با روز دیگر فرق دارد؛ پس آن را از تقویم نجومی همان سال ببینید و یکی از ساعت‌های پیشنهادی را با نوبت محضر تطبیق دهید.
بهترین ساعت برای عقد از نظر برنامه‌ریزی مراسم
- نوبت محضر: ساعت کاری و طول هر نوبت در دفترخانه‌ها فرق دارد و در اعیاد و آخر هفته‌ها نوبت‌ها زودتر پر میشوند. چند هفته قبل نوبت بگیرید و مدارک را از پیش آماده کنید؛ فهرست کامل را در مقاله برای عقد محضری چی ببریم؟ آورده‌ایم.
- نور عکاسی: اگر عکاسی در فضای باز دارید، ساعت‌های نزدیک غروب نور نرم‌تری دارند. در پاییز و زمستان هوا زودتر تاریک می‌شود، پس خطبه را جلوتر بگذارید.
- فصل: در تابستان، همان توصیه قدیمی پرهیز از گرمای ظهر کاربردی هم هست؛ هم برای مهمان‌های مسن و هم برای لباس و آرایش عروس.
- مهمان‌ها: ساعت کاری و ترافیک عصر را در نظر بگیرید. اگر جشن بعد از عقد است، فاصله خطبه تا شام را کوتاه نگه دارید تا مهمان‌ها خسته نشوند.
روزهای مناسب عقد را در تقویم هر سال چطور پیدا کنیم؟
سال قمری حدود ۱۱ روز از سال شمسی کوتاهتر است، برای همین روزهای مناسب عقد هر سال در تقویم شمسی جابهجا میشوند و فهرست ثابتی ندارند. برای هر تاریخی که در نظر دارید، این قدم‌ها را بروید:
- تاریخ قمری آن روز را از تقویم رسمی کشور ببینید. تاریخ قمری ممکن است بسته به رؤیت هلال یک روز جابهجا شود؛ اگر روز موردنظر نزدیک اول یا آخر ماه است، چند روز مانده به مراسم دوباره چک کنید.
- آن را با فهرست‌های این مقاله مقایسه کنید: ایام محاق، ایام منحوسه، روزهای خاص هر ماه قمری و روزهای شهادت و وفات.
- ایام قمر در عقرب را از یک تقویم نجومی معتبر ببینید. تقویم‌های مختلف ممکن است زمان شروع و پایان آن را کمی متفاوت اعلام کنند؛ اگر برایتان مهم است، یک روز فاصله احتیاط بگذارید.
- روز هفته و ساعت را با توصیه‌های بالا و برنامه محضر و سالن هماهنگ کنید.
- اگر سؤال شرعی دارید، مثلاً هم‌زمانی یک عید با روز منحوسه، از دفتر مرجع تقلیدتان بپرسید.
به همین دلیل در این مقاله فهرست تاریخهای یک سال خاص را نیاورده‌ایم؛ با این روش می‌توانید هر ماهی از سال ۱۴۰۵ یا سال‌های بعد را خودتان بررسی کنید. تاریخ عقد معمولاً در جلسه بله‌برون مشخص می‌شود، پس بهتر است چند تاریخ بررسی‌شده را از قبل در دست داشته باشید. برای دیدن جای عقد در کل مراحل ازدواج هم مقاله آشنایی با تشریفات و مراحل ازدواج را بخوانید.
برگزاری مراسم عقد در بهترین روزهای سال
یکی از مهم‌ترین سوالاتی که برای زوج‌های جوان و خانواده‌هایشان پیش می‌آید این است که چه روزهایی برای عقد مناسب نیست و بهتر است خطبه عقد در چه زمانی جاری شود. با مطالعۀ این مطلب متوجه شدیم که در انتخاب زمان مراسم، به روزهای قمر در عقرب، ایام منحوسه و شهادت ائمه توجه کرده و تا حد ممکن مراسم را به زمان‌های بهتری موکول کنیم. روزهای ولادت ائمه و عیدهای مذهبی، روزهای جمعه، پنج‌شنبه و شنبه از روزهای مناسب برای برگزاری مراسم عقد هستند. با توجه به ازدیاد مراسم‌ها در این ایام، پیشنهاد می‌کنیم از یکی دو ماه قبل برای تشریفات مراسم عقد خود با تیم‌های تشریفاتی تماس بگیرید.
شما چه روزی را برای برگزاری مراسم خود انتخاب کرده‌اید؟ به نظرتان چه ساعتی از روز برای چنین جشنی مناسبتر است؟ لطفا برایمان بنویسید.
سوالات متداول
ماههای حرام برای ازدواج کداماند؟
هیچ ماهی برای ازدواج حرام نیست. «ماههای حرام» یعنی محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه، ماههایی هستند که جنگ در آنها ممنوع شده و ربطی به عقد ندارند. خانوادهها در محرم و صفر به احترام عزاداری کمتر عقد میکنند، اما عقد در این ماهها هم طبق نظر مشهور فقها صحیح است.
خواندن خطبه عقد در قمر در عقرب اشکال دارد؟
عقد در قمر در عقرب باطل نیست، اما در روایات از آن نهی شده و فقها آن را مکروه می‌دانند. به همین دلیل بیشتر خانوادهها این دو سه روز را کنار می‌گذارند. اگر ناچار به عقد در این ایام شدید، در باور رایج صدقه دادن و خواندن آیت‌الکرسی و معوذتین پیش از خطبه توصیه می‌شود.
چه روزی برای عقد مناسب است؟
روزی که نه در ایام قمر در عقرب و محاق باشد و نه جزو روزهای منحوسه یا عزاداری، برای عقد مناسب شمرده می‌شود. اگر آن روز با یک عید مذهبی مثل عید غدیر، مبعث یا نیمه شعبان هم‌زمان باشد یا پنج‌شنبه و جمعه باشد، در باور رایج مبارک‌تر است و مهمان‌ها هم راحت‌تر حاضر میشوند.
امروز برای عقد خوب است؟ چطور بفهمیم؟
برای فهمیدن این موضوع سه چیز را چک کنید: تاریخ قمری امروز را در تقویم رسمی ببینید و با فهرست ایام محاق، منحوسه و روزهای نامناسب هر ماه مقایسه کنید؛ در یک تقویم نجومی ببینید ماه در عقرب نباشد؛ و مطمئن شوید امروز چهارشنبه آخر ماه یا روز عزاداری نیست. اگر هر سه مورد درست بود، امروز در باور رایج برای عقد مناسب است.
روزهای مناسب برای عقد در سال ۱۴۰۵ کداماند؟
روزهای مناسب عقد در هر سال شمسی جابهجا میشوند، چون سال قمری حدود ۱۱ روز کوتاهتر است. برای هر ماه از ۱۴۰۵، تاریخ قمری روزها را از تقویم رسمی و ایام قمر در عقرب را از تقویم نجومی همان سال ببینید و با فهرست روزهای نامناسب این مقاله مقایسه کنید. تاریخهای نزدیک اول و آخر ماه را چند روز قبل دوباره چک کنید.
صیغه محرمیت در بله‌برون را هم باید در روز مبارک خواند؟
واجب نیست؛ صیغه محرمیت هم مثل عقد دائم در هر روزی صحیح است و روز نامناسب آن را باطل نمی‌کند. با این حال خانواده‌هایی که برای عقد به قمر در عقرب و روزهای منحوسه توجه میکنند، معمولاً برای صیغه محرمیت در بله‌برون هم همین روزها را کنار می‌گذارند. شرایط صحیح خواندن صیغه را از روحانی یا رساله مرجع تقلیدتان بپرسید.
